-->
Genootschap Engelandvaarders

Engelandvaart per oorlogsjaar

Voor alle routes geldt, dat de Engelandvaart pas in 1941 goed op gang kwam. Wat betreft de Noordzeeroute was 1941 het topjaar. In 1942 en 1943 waren vooral de twee andere routes in trek. In 1944 nam het aantal vertrekkende Engelandvaarders af om in 1945 geheel tot stilstand te komen. In deze twee laatste oorlogsjaren konden grote groepen Engelandvaarders, die onderweg in Zweden, Spanje of Zwitserland waren blijven steken, eindelijk naar Engeland doorreizen.

Routes

Zowel de uitvalswegen over land als die over het water werden na mei 1940 vrijwel direct door de bezetter afgesloten en onder strenge controle geplaatst. Wie desondanks het land uit wilde, moest inventief zijn en de mazen in het net opsporen. Men had de keuze uit drie ontsnappingswegen: met een bootje de Noordzee oversteken, aanmonsteren op een kustvaarder en drossen in het neutrale Zweden of via BelgiŽ, Frankrijk en eventueel Zwitserland naar het neutrale Spanje en Portugal zien te komen. Van daaruit kon men dan per boot of vliegtuig door naar Engeland.
De weg over de Noordzee was het kortste en leek daarom aantrekkelijk. Maar ontsnappen via deze route was uiterst moeilijk en gevaarlijk, zeker nadat de bezetter in 1942 was begonnen was met de aanleg van de Atlantikwall en de kust tot verboden gebied werd verklaard. De weg via Zweden werd al snel door Duitse maatregelen voor niet-zeevarenden afgesloten. De Zuidelijke route was ook gevaarlijk vanwege zijn lengte en vanwege de vele grenzen die men onderweg clandestien moest overschrijden. Men kon zijn toevlucht nemen tot zog. escapelijnen, maar het was moeilijk met dergelijke organisaties in contact te komen, zodat men overwegend 'op de bonnefooi' vertrokken is. Ondanks deze problemen zijn de meeste Engelandvaarders via deze Zuidelijke route in Engeland gearriveerd.†
Overigens was er vaak geen sprake van een bewuste keuze: welke weg men nam werd vaak door het toeval bepaald en wie zich gedwongen zag om te vertrekken, greep elke vluchtmogelijkheid aan.

-->